سنگ مرجان از مواد شناخته‌شده در زیورآلات است؛ اما برای انتخاب درست، باید ماهیت معدنی یا زیستی، انواع بازار و نوع فرآوری آن را شناخت. این راهنما با تمرکز بر اطلاعات قابل استفاده در خرید و نگهداری تهیه شده است.
مرجانِ به‌کاررفته در زیورآلات یک ماده دارای منشأ زیستی است و مانند کوارتز یا فلوریت کانی واحد محسوب نمی‌شود. بخش عمده مرجان‌های گرانبهای قرمز و صورتی از اسکلت آهکی برخی جانداران دریایی شکل می‌گیرد.
مرجان قرمز، صورتی، سفید و انواع سیاه و طلایی با منشأ زیستی متفاوت. نام‌های رنگی معمولاً گونه علمی مستقل نیستند و برای شناسایی دقیق باید مشخصات ماده بررسی شود.
مرجان طبیعی، مرجان رنگ‌شده، مرجان بازسازی‌شده و بدل پلاستیکی یا شیشه‌ای تفاوت دارند. بعضی انواع مرجان تحت حفاظت قانونی یا محدودیت تجارت هستند و منشأ مسئولانه اهمیت دارد.
| موضوع | نکته کاربردی |
|---|---|
| نام و ماهیت | مرجانِ به‌کاررفته در زیورآلات یک ماده دارای منشأ زیستی است و مانند کوارتز یا فلوریت کانی واحد محسوب نمی‌شود. بخش عمده مرجان‌های گرانبهای قرمز و صورتی از اسکلت آهکی برخی جانداران دریایی شکل می‌گیرد. |
| انواع شناخته‌شده | مرجان قرمز، صورتی، سفید و انواع سیاه و طلایی با منشأ زیستی متفاوت |
| اشتباه رایج | مرجان طبیعی، مرجان رنگ‌شده، مرجان بازسازی‌شده و بدل پلاستیکی یا شیشه‌ای تفاوت دارند. بعضی انواع مرجان تحت حفاظت قانونی یا محدودیت تجارت هستند و منشأ مسئولانه اهمیت دارد. |
| نگهداری | مرجان می‌تواند نسبت به اسید، عطر، ضربه و مواد شوینده حساس باشد؛ با پارچه نرم و خشک نگهداری شود. |
رنگ، وزن یا ظاهر به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند. هنگام خرید درباره جنس واقعی، فرآوری سطح، رنگ‌آمیزی و منبع اطلاعات فروشنده پرس‌وجو کنید. از آزمایش خانگی خراش، حرارت یا مواد شیمیایی که ممکن است سنگ را خراب کند خودداری کنید. برای محصولات گران‌قیمت از گزارش معتبر کمک بگیرید. تفاوت سنگ طبیعی، آزمایشگاهی و بدل را بخوانید.
انتخاب سنگ در زیورآلات علاوه بر ظاهر، به وزن قطعه، ابعاد مهره، نوع اتصال و میزان تماس روزمره وابسته است. نمونه مرتبط در محصولات بلتا: گردنبند مرجان قرمز کیش. برای اطلاع از موجودی و مشخصات کامل، صفحه همان محصول را بررسی کنید.
مرجان می‌تواند نسبت به اسید، عطر، ضربه و مواد شوینده حساس باشد؛ با پارچه نرم و خشک نگهداری شود. هنگام نظافت، جنس بند و فلز، آبکاری و چسب‌های احتمالی را نیز در نظر بگیرید. روش ملایم با پارچه نرم معمولاً انتخاب محتاطانه‌تری است.
خیر، رنگ و ظاهر به‌تنهایی برای تشخیص علمی کافی نیستند.
خیر، برخی نام‌ها به رنگ، شکل ظاهری یا فرآوری اشاره می‌کنند.
ادعای درمان بیماری با پوشیدن سنگ‌ها پشتوانه علمی قابل اتکایی ندارد.
برای شناخت خانواده‌های دیگر سنگ‌ها، دانشنامه سنگ‌های زیورآلات بلتا گالری را بخوانید. برای شناخت استانداردهای شناسایی گوهرها نیز دانشنامه GIA مرجع مفیدی است.
برای آشنایی با گوهرهای زیستی، راهنمای صدف و مقاله مروارید را بخوانید.
مرجان‌های زینتی را نمی‌توان صرفاً بر پایه رنگ طبقه‌بندی علمی کرد. نمونه قرمز گران‌بها و نمونه‌های موسوم به مرجان سیاه ممکن است متعلق به گروه‌های زیستی متفاوتی باشند. بنابراین هنگام فروش، عنوان دقیق ماده و در صورت امکان منشأ قانونی و مسئولانه آن اهمیت دارد. در بازار نمونه‌های ساخته‌شده از شیشه، رزین یا مواد رنگ‌شده نیز دیده می‌شود؛ ظاهر شاخه‌ای یا رنگ قرمز به‌تنهایی نشانه طبیعی‌بودن نیست.
بخش دیگری از انتخاب مرجان به حساسیت آن مربوط است. مواد آهکی معمولاً به اسید واکنش نشان می‌دهند، بنابراین تماس با عطر و شوینده می‌تواند به پرداخت سطح آسیب بزند. سطح مرجان را با پارچه نرم تمیز و از محیط‌های بسیار گرم دور نگه دارید. انتخاب زیورآلات مرجانی بهتر است با توجه به شرایط استفاده و جنس سایر قطعات انجام شود.
پیش از خرید، اطلاعات ثبت‌شده درباره طبیعی یا فرآوری‌شده بودن ماده، رنگ و ابعاد آن را مطالعه کنید. عکس محصول برای شناخت ظاهر مفید است، اما به‌تنهایی اصالت کانی را ثابت نمی‌کند. اگر نوع دقیق سنگ روشن نیست، از نسبت‌دادن ترکیب شیمیایی مشخص به آن خودداری کنید. بخش فلزی، آبکاری و بند محصول را نیز با شرایط استفاده خود تطبیق دهید؛ مخصوصاً برای دستبند و بند عینک که تماس مکرر با پوست و لباس دارند.
پس از استفاده، زیور را با پارچه نرم پاک و دور از نور مستقیم شدید، عطر و شوینده نگهداری کنید. نگهداری جدا از اجسام تیز از برخورد و خراش جلوگیری می‌کند. استفاده از بخار، اسید یا آزمون‌های خانگی تشخیص اصالت توصیه نمی‌شود؛ زیرا نتیجه قابل اتکا نیست و امکان آسیب وجود دارد.
برای مقایسه ویژگی‌های این ماده با صدف، راهنمای صدف را بخوانید. همچنین دانشنامه سنگ‌های زیورآلات بلتا گالری برای بررسی سایر خانواده‌ها در دسترس است.
